Nowe produkty, sprawniejsze procesy. Co warto wiedzieć o podatkach?

Rozwój firmy nie musi dokonywać się w laboratorium, z wykorzystaniem przełomowej technologii czy na podstawie kosztownych badań. Czasem wystarczy nowa receptura, usprawnienie procesu lub przygotowanie produktu do wejścia na kolejny rynek. Takie działania mogą mieć również znaczenie w rozliczeniach podatkowych. Warto wiedzieć, co sprawdzić, zanim zamknie się rok.

Właściciel firmy, który planuje wprowadzenie nowego produktu, modernizację procesów czy ekspansję, zwykle zaczyna od kalkulacji kosztów i oceny opłacalności przedsięwzięcia. Analizuje potrzebne nakłady, dostępne środki i potencjalne przychody. Warto, by już na tym etapie uwzględnił jeszcze jeden aspekt: możliwe rozwiązania podatkowe. Poniesione wydatki mogą kwalifikować się do określonych odliczeń.

– Potencjalna ulga podatkowa nie powinna być jednak elementem decyzyjnym, który przesądza o tym, czy będziemy realizować daną inwestycję albo pracować nad nową recepturą. W pierwszej kolejności musimy skupić się na opłacalności przedsięwzięcia, jego rentowności i możliwościach rozwoju rynku zbytu. Jeśli jednak pomyślimy o ulgach już na początku projektu, mogą one w przyszłości dodatkowo poprawić jego rentowność – wyjaśnia Iwona Trubowicz-Marchwińska, ekspertka Erste Bank Polska ds. małych i średnich przedsiębiorstw.

O tym, jakie działania mogą mieć znaczenie w rozliczeniach podatkowych i na co zwrócić uwagę przy ich dokumentowaniu, eksperci rozmawiali podczas webinaru z cyklu "Kolejny krok w biznesie" od Erste Bank Polska.

Nie chodzi o to, żeby opracować sposób wysłania człowieka na Marsa. W praktyce działalność badawczo-rozwojowa może dotyczyć znacznie bardziej przyziemnych rozwiązań, innowacyjnych w skali danej firmy. Trzeba jednak sprawdzić, czy konkretne działania rzeczywiście wpisują się w definicję ulgi.
Tomasz Dereszewski Doradca podatkowy z firmy Andersen Tax and Legal

Badania i rozwój nie tylko dla laboratoriów

Sformułowanie "działalność badawczo-rozwojowa" może wywoływać skojarzenie z dużymi przedsiębiorstwami, zapleczem laboratoryjnym i kosztownymi projektami technologicznymi. Tymczasem – jak zauważa Tomasz Dereszewski, doradca podatkowy z firmy Andersen Tax and Legal – innowacyjność można rozpatrywać również w skali konkretnego przedsiębiorstwa. Znaczenie może mieć na przykład opracowanie nowego produktu lub ulepszenie już istniejącego rozwiązania.

Przykłady? Producent kosmetyków pracujący nad nową recepturą, firma z branży chemii budowlanej opracowująca zmodyfikowany skład kleju czy przedsiębiorstwo tworzące oprogramowanie. W każdym z tych przypadków warto sprawdzić, czy prowadzone działania spełniają warunki ulgi badawczo-rozwojowej. Nie wystarczy jednak samo przekonanie, że produkt jest nowatorski. Konieczne jest spełnienie określonych kryteriów i odpowiednie udokumentowanie prac.

Ulga B+R to tylko jedno z dostępnych rozwiązań. W zależności od charakteru przedsięwzięcia warto przyjrzeć się również uldze na prototyp, uldze na ekspansję czy uldze na innowacyjnych pracowników. Każda obejmuje inne rodzaje aktywności i wiąże się z odmiennymi warunkami.

Jeden projekt, kilka etapów i różne możliwości

Rozwój produktu rzadko kończy się na opracowaniu jego pierwszej wersji. Trzeba przeprowadzić testy, produkcję próbną, przygotować ofertę i poszukać odbiorców. Każdy z tych etapów wiąże się z innymi wydatkami, a w niektórych przypadkach także z możliwością zastosowania różnych ulg.

Przykładowo prace nad recepturą nowego produktu mogą zostać przeanalizowane pod kątem ulgi B+R. Kiedy firma przechodzi do produkcji próbnej, może sprawdzić, czy spełnia warunki ulgi na prototyp. Z kolei na wydatki związane z promocją i wejściem na nowe rynki warto przeanalizować pod kątem ulgi na ekspansję. Nie oznacza to automatycznie, że każda z nich będzie dostępna dla danego przedsiębiorstwa. Ważne jest właściwe przypisanie kosztów i spełnienie wymagań przewidzianych dla konkretnego rozwiązania.

Sprawdź więcej niż jedną ulgę. Różne etapy projektu mogą wiązać się z odmiennymi możliwościami podatkowymi.
Gromadź dokumentację. Zbieraj faktury, zestawienia kosztów i informacje o pracach rozwojowych.
Nie pomijaj wcześniejszych projektów. Działania sprzed kilku lat również mogą kwalifikować się do analizy pod kątem ulg.

– Można wyobrazić sobie ulgi jako puzzle, które trzeba odpowiednio ułożyć. W cyklu życia produktu poszczególne rozwiązania mogą dotyczyć różnych etapów: opracowanie nowej receptury, produkcję próbną, sprzedaż i promocję. Kluczowe jest jednak to, by te elementy do siebie pasowały, a wydatki były prawidłowo rozliczone – tłumaczy Tomasz Dereszewski.

Czy z takich możliwości mogą korzystać jedynie duże firmy, dysponujące rozbudowanymi działami finansowymi? Oczywiście, że nie.

– Ulgi podatkowe i możliwość korzystania z nich nie są w żaden sposób ograniczone wielkością przedsiębiorstwa. Zależą od projektu, od tego, co firma robi i co kwalifikuje się do danej ulgi, a nie od tego, czy firma jest duża, czy mała – nie pozostawia wątpliwości Iwona Trubowicz-Marchwińska, ekspertka Erste Bank Polska ds. małych i średnich przedsiębiorstw.

Trzeba jednak uwzględnić nakład pracy. Przygotowanie opisu projektu, kosztorysów i dokumentacji potwierdzającej poniesione wydatki może zająć czas, a czasem wiązać się z dodatkowymi kosztami doradztwa. Dlatego przed rozpoczęciem całego procesu warto oszacować, jakiej korzyści można się spodziewać i czy będzie ona współmierna do zaangażowanych zasobów. Nie zawsze ubieganie się o wszystkie potencjalnie dostępne ulgi będzie najlepszym rozwiązaniem.

Nie tylko bieżący rok. Warto spojrzeć na wcześniejsze projekty

Analiza podatkowych możliwości nie powinna ograniczać się do planów na przyszłość ani wydatków poniesionych w ostatnich miesiącach. Warto przyjrzeć się również projektom z poprzednich lat. Przedsiębiorca może nie mieć świadomości, że niektóre zrealizowane już działania spełniały warunki określonej ulgi. Dotyczy to także przedsięwzięć, które nie zakończyły się sukcesem – w przypadku ulgi B+R sam fakt, że prace nie doprowadziły do wprowadzenia produktu na rynek, nie wyklucza możliwości jej zastosowania.

– Pierwszym krokiem powinno być sprawdzenie, czym zajmowaliśmy się w ostatnich latach. Czy pracowaliśmy nad nowym produktem, rozwiązaniem albo procesem? Czy ponosiliśmy wydatki związane z produkcją próbną lub promocją? Jeśli te działania wpisują się w warunki określonych ulg, warto przygotować wstępną kalkulację i ocenić, czy potencjalne korzyści uzasadniają dalsze działania – radzi Tomasz Dereszewski.

Dokumentacja powinna jasno pokazywać, na czym polegał projekt, jakie działania podjęła firma i z jakimi kosztami się one wiązały. Jej znaczenie jest szczególnie duże wtedy, gdy rozliczenie może zostać sprawdzone przez urząd skarbowy.

Dlatego przed rozmową z księgowym lub doradcą podatkowym warto przygotować zestawienie najważniejszych przedsięwzięć, opisać ich przebieg i zgromadzić informacje o poniesionych kosztach. W przypadku bardziej złożonych projektów pomocne może być wsparcie doradcy, który ma doświadczenie w rozliczaniu podobnych działań. Jeśli pojawiają się wątpliwości dotyczące interpretacji przepisów, można również rozważyć wystąpienie o indywidualną interpretację podatkową.

Co ważne, ulgi nie powinny być traktowane jako pewne źródło finansowania planowanej inwestycji. Mogą natomiast wpłynąć na jej końcową rentowność i pozostawić w przedsiębiorstwie więcej środków, które będzie można przeznaczyć na dalsze działania. Dlatego dobrze uwzględnić je w planowaniu finansowym, ale decyzję o ich zastosowaniu poprzedzić rzetelną analizą.

Świadome zarządzanie firmą to nie tylko poszukiwanie nowych klientów i rynków zbytu. To także przyglądanie się temu, jak wykorzystywane są dostępne zasoby i czy przedsiębiorstwo nie pomija rozwiązań, które mogą wesprzeć jego rozwój. Pierwszym krokiem może być przegląd projektów z ostatnich lat. Wystarczy zebrać informacje o tym, co firma rozwijała lub ulepszała, jakie koszty poniosła i jak może udokumentować te działania. Takie zestawienie ułatwi rozmowę z księgowym lub doradcą podatkowym i pomoże ustalić, czy są podstawy do analizy możliwości zastosowania ulg.

Dotacja to nie wszystko. Jak sfinansować inwestycję w firmie?

Nowa maszyna, modernizacja produkcji, wdrożenie technologii czy wejście na nowy rynek kosztuje. Dotacja może pokryć część wydatków, ale często firma musi najpierw sama zapewnić pieniądze na inwestycję. Jak więc połączyć dotację, kredyt lub leasing, aby nie stracić płynności?

Rozwój biznesu rzadko jest efektem jednej decyzji. Zwykle składa się na niego wiele mniejszych kroków: usprawnienie procesu, zwiększenie mocy produkcyjnych, wprowadzenie nowej usługi czy dotarcie do klientów na kolejnym rynku. Każdy z nich może otworzyć przed firmą nowe możliwości, ale wymaga odpowiedniego przygotowania finansowego.

Właściciele mikro-, małych i średnich przedsiębiorstw nie zawsze mają do dyspozycji kapitał, który pozwala sfinansować wszystkie plany z własnych środków. Nie oznacza to jednak, że muszą rezygnować z inwestycji lub odkładać ją na nieokreśloną przyszłość. Do wyboru są różne instrumenty: dotacje, kredyty, leasing czy połączenie kilku form finansowania. Sztuka polega na tym, by nie wybierać ich w oderwaniu od specyfiki działalności i potrzeb firmy.

Punktem wyjścia powinna być odpowiedź na pytanie, jakiej zmiany potrzebuje przedsiębiorstwo i jakie efekty ma przynieść planowana inwestycja.

– Dotacja jest instrumentem wspierającym inwestycję, a nie celem samym w sobie. Przedsiębiorca powinien najpierw ustalić, co chce osiągnąć, jakiej zmiany potrzebuje i ile będzie ona kosztować. Dopiero wtedy można szukać programu, który odpowiada na konkretne potrzeby firmy – wskazuje Artur Wycech, dyrektor rozwoju biznesu w Grantspot.

Jak przełożyć pomysł na inwestycję na konkretny plan finansowania, opowiadają eksperci w webinarze z cyklu "Kolejny krok w biznesie" od Erste Bank Polska.

Warto dokładnie przeanalizować nie tylko koszty kwalifikowane, ale również te, które trzeba ponieść, aby zrealizować projekt. Przedsiębiorcy często koncentrują się na wysokości wsparcia, a dopiero później odkrywają, że część wydatków muszą pokryć samodzielnie. Trzeba też sprawdzić harmonogram, wskaźniki i zobowiązania, które pojawiają się po otrzymaniu dotacji
Artur Wycech

Najpierw pomysł i budżet, później szukanie dotacji

Dotacje często kojarzą się z dużymi przedsiębiorstwami, zaawansowanymi technologiami i projektami badawczymi. Tymczasem możliwości uzyskania wsparcia mogą dotyczyć również mniejszych firm, które chcą usprawnić produkcję, rozwinąć własny produkt, przygotować prototyp lub wprowadzić nowe rozwiązanie do swojej działalności.

Jednak nie każda zmiana kwalifikuje się do dofinansowania. Zakup nowej maszyny czy urządzenia nie oznacza jeszcze, że firma realizuje innowacyjny projekt. Znaczenie mają konkretne kryteria programu, charakter planowanych działań oraz ich zgodność z wymaganiami określonymi przez instytucję prowadzącą nabór. Trzeba również sprawdzić, czy przedsiębiorstwo spełnia warunki dotyczące m.in. wielkości firmy, branży i lokalizacji.

Ważna jest również kolejność działań. Przedsiębiorca, który rozpocznie inwestycję zbyt wcześnie, może stracić możliwość ubiegania się o wsparcie. W wielu programach obowiązuje tzw. efekt zachęty, co oznacza, że przedsięwzięcie nie może być rozpoczęte przed złożeniem wniosku lub podpisaniem umowy – zgodnie z zasadami konkretnego naboru. Warto więc sprawdzić te warunki, zanim firma zamówi urządzenia, podpisze umowy z wykonawcami czy rozpocznie prace.

Równie istotne jest dokładne oszacowanie kosztów. Wysokość dotacji nie zawsze odpowiada rzeczywistym potrzebom inwestycyjnym, ponieważ część wydatków może nie kwalifikować się do dofinansowania. Przedsiębiorca musi wiedzieć, jaką część przedsięwzięcia pokryje ze środków własnych lub finansowania zewnętrznego. Powinien też uwzględnić VAT, koszty uruchomienia inwestycji i ewentualne wydatki, których nie obejmuje program.

Milion złotych inwestycji i 400 tys. zł dotacji. Skąd wziąć resztę?

Załóżmy, że przedsiębiorstwo planuje zakup nowej linii produkcyjnej. Całkowity koszt inwestycji wynosi 1 mln zł netto, a wybrany program przewiduje dofinansowanie na poziomie 40 proc. kosztów kwalifikowanych. Przy założeniu, że wszystkie wydatki w projekcie spełniają warunki programu, firma może otrzymać 400 tys. zł wsparcia. Pozostałe 600 tys. zł musi jednak sfinansować z innych źródeł.

Co więcej, w wielu programach przedsiębiorca najpierw ponosi wydatki, a dopiero po ich rozliczeniu otrzymuje zwrot części kosztów. Musi więc dysponować pieniędzmi na realizację inwestycji jeszcze przed wypłatą dotacji. Nawet jeśli ostatecznie 40 proc. kosztów pokryją środki publiczne, firma musi wcześniej zapewnić finansowanie całego przedsięwzięcia, w tym wkład własny.

Przy planowaniu finansowania trzeba spojrzeć na całą inwestycję: kiedy przedsiębiorca musi zapłacić za zakup, kiedy otrzyma środki z dotacji i czy od początku musi być właścicielem finansowanego urządzenia. Te kwestie wpływają na wybór odpowiedniego rozwiązania. Właśnie dlatego zachęcamy, by o kredycie czy leasingu rozmawiać na etapie przygotowywania wniosku, a nie po przyznaniu dofinansowania.
Anita Rodkiewicz-Ryżek dyrektorka Green Finance w Erste Leasing, Erste Bank Polska

W zależności od projektu i wymagań programu warto rozważyć kilka instrumentów. Finansowanie pomostowe pomaga pokryć wydatki do czasu otrzymania refundacji. Kredyt inwestycyjny może sfinansować część nakładów, natomiast przy zakupie maszyn i urządzeń warto przeanalizować również rozwiązania leasingowe. Wśród nich są leasing operacyjny i finansowy oraz pożyczka leasingowa.

Wybór konkretnego rozwiązania zależy jednak od warunków inwestycji i wymagań programu. Przykładowo w leasingu operacyjnym właścicielem przedmiotu finansowania co do zasady pozostaje finansujący. Tymczasem niektóre programy dotacyjne wymagają, aby przedsiębiorca od początku był właścicielem kupowanego urządzenia. W takiej sytuacji rozwiązaniem może być pożyczka leasingowa, w której własność przedmiotu od początku przysługuje przedsiębiorcy. Ostateczny wybór zależy jednak od warunków konkretnej dotacji i oceny transakcji.

Nie wystarczy więc porównać wysokości rat czy kosztu kredytu. Trzeba sprawdzić, czy wybrane finansowanie będzie zgodne z zasadami programu, jak wpłynie na bilans i płynność firmy oraz czy pozwoli zachować środki na bieżącą działalność. Przedsiębiorstwo nie powinno angażować całej dostępnej gotówki w inwestycję, jeśli w tym samym czasie musi regulować zobowiązania wobec dostawców, wypłacać wynagrodzenia i finansować codzienną działalność.

Czy każda dotacja się opłaca?

Dofinansowanie może znacząco poprawić ekonomię projektu, ale nie zawsze będzie najlepszym rozwiązaniem. Procedura konkursowa, czas oczekiwania na decyzję, wymagania formalne i późniejsze rozliczenie mogą sprawić, że firma nie zrealizuje inwestycji w terminie, który jest dla niej uzasadniony biznesowo. Jeśli przedsiębiorca musi szybko zwiększyć produkcję, a ocena wniosku potrwa wiele miesięcy, warto porównać potencjalne korzyści z kosztem oczekiwania.

Przed podjęciem decyzji należy ocenić, czy firma będzie w stanie spełnić wszystkie warunki programu. Chodzi nie tylko o prawidłowe udokumentowanie wydatków, ale również o realizację zaplanowanych wskaźników i zachowanie trwałości projektu, jeśli wymagają tego zasady dofinansowania. Atrakcyjna kwota wsparcia nie powinna przesłaniać zobowiązań, które wiążą się z jej otrzymaniem.

Dlatego finansowanie inwestycji warto planować kompleksowo. Takie podejście zakłada współpracę przedsiębiorcy, doradcy zajmującego się dotacjami oraz instytucji finansującej. Dlatego o finansowaniu warto porozmawiać jeszcze na etapie przygotowania inwestycji. Doradca może pomóc zestawić harmonogram dotacji z potrzebami finansowymi firmy i sprawdzić, które rozwiązania można połączyć z warunkami programu. Takie podejście stosują doradcy Erste Bank Polska i Erste Leasing, współpracując w obszarze dotacji z Grantspot.

Od czego zacząć? Eksperci wskazują na trzy informacje, które warto przygotować jeszcze przed pierwszą rozmową o finansowaniu: kiedy trzeba zapłacić za inwestycję, kiedy można spodziewać się wypłaty dotacji i jakie warunki dotyczące własności przedmiotu finansowania określa program. Przydatne będą również wstępny budżet, opis planowanego przedsięwzięcia, informacje o doświadczeniu firmy i przewidywanych przepływach finansowych.

Planując inwestycję, najpierw warto określić jej cel, koszt i termin. Następnie sprawdzić możliwości dotacji i policzyć, jaką część wydatków trzeba sfinansować samodzielnie. Im wcześniej uda się połączyć te dwa elementy, tym łatwiej będzie można dobrać rozwiązanie, które pozwoli firmie się rozwijać bez nadmiernego obciążania jej płynności.

Biznes to nie tylko majątek. Jak zabezpieczyć przyszłość firmy?

Awaria, pożar, wypadek lub nagła nieobecność właściciela mogą zachwiać funkcjonowaniem nawet najlepiej prosperującej firmy. Dlatego planując jej przyszłość, warto pomyśleć nie tylko o ochronie majątku, ale i o bezpieczeństwie osób, od których zależy funkcjonowanie biznesu.

Przedsiębiorcy planują inwestycje, sprzedaż i dalszy rozwój firmy. Znacznie rzadziej planują jednak, co stanie się z biznesem, jeśli na pewien czas zabraknie właściciela, kluczowej maszyny lub miejsca, w którym firma prowadzi działalność. W codziennym zarządzaniu, co naturalne, koncentrujemy się przede wszystkim na bieżących zadaniach i kolejnych planach rozwojowych. Pytanie o to, co stanie się z firmą w razie nieprzewidzianego zdarzenia, często schodzi na dalszy plan.

Tymczasem taki scenariusz może przydarzyć się każdemu, z czego – co ważne – zdajemy sobie sprawę. Z badania Polskiej Izby Ubezpieczeń przeprowadzonego wśród przedsiębiorców z MŚP wynika, że 56 proc. obawia się śmierci wspólnika, a 46 proc. poważnego wypadku. Zagrożeniem dla działalności mogą być także awarie urządzeń, pożary, kradzieże czy szkody wyrządzone osobom trzecim.

– Potrzeby ubezpieczeniowe zależą przede wszystkim od rodzaju prowadzonej działalności, jej skali oraz miejsca, w którym jest ona wykonywana. Inne zagrożenia dotyczą firmy produkcyjnej, dysponującej halą i parkiem maszynowym, a inne niewielkiego zakładu usługowego. W każdym przypadku trzeba uwzględnić zarówno ochronę wykorzystywanego w biznesie majątku, jak i odpowiedzialność cywilną za szkody wyrządzone osobom trzecim – wyjaśnia Damian Szaruch, ekspert Erste Allianz Ubezpieczenia.

Jak ocenić, czego potrzebuje przedsiębiorstwo i na jakie sytuacje się przygotować? O tym mówią eksperci podczas webinaru z cyklu "Kolejny krok w biznesie" od Erste Bank Polska.

Jak rozpoznać najważniejsze zagrożenia?

Pierwszym obszarem, który przychodzi na myśl, gdy mowa o zabezpieczeniu przedsiębiorstwa, jest jego majątek. To nie tylko nieruchomości, takie jak biuro, lokal usługowy czy hala produkcyjna, lecz także maszyny, urządzenia, wyposażenie i sprzęt wykorzystywany na co dzień. Każdy z tych elementów może zostać uszkodzony lub zniszczony w wyniku zdarzenia losowego. Zagrożeniem są m.in. pożary, zalania, powodzie, silny wiatr, uderzenia pioruna, kradzieże i włamania. W przypadku przedsiębiorstw produkcyjnych istotnym ryzykiem są również awarie maszyn, które mogą zatrzymać pracę zakładu.

Drugim obszarem jest odpowiedzialność cywilna związana z prowadzoną działalnością. Chodzi o sytuacje, w których firma wyrządzi szkodę osobie trzeciej – na jej zdrowiu lub mieniu. Przykładowo w warsztacie samochodowym może dojść do wypadku podczas jazdy próbnej wykonywanej przez pracownika. W zależności od okoliczności i skali zdarzenia przedsiębiorca może zostać zobowiązany do pokrycia wysokich kosztów naprawy uszkodzonego pojazdu.

Przedsiębiorca jest bardzo ważnym kapitałem swojej firmy. Ma wiedzę, doświadczenie i często samodzielnie wykonuje pracę, od której zależy funkcjonowanie biznesu. Warto więc zastanowić się, co stanie się z przedsiębiorstwem, jeśli na przykład złamanie nogi lub poważniejsza choroba wyłączy nas z pracy na dłuższy czas. Kto wtedy zajmie się firmą i z czego zostaną pokryte jej bieżące zobowiązania?
Monika Brzostek Dyrektorka wsparcia sprzedaży ubezpieczeń w Erste Bank Polska

Zakres ochrony powinien więc wynikać z rzeczywistych zagrożeń związanych z działalnością, a nie z uniwersalnego zestawu ubezpieczeń. Innych rozwiązań potrzebuje właściciel zakładu produkcyjnego, innych przedsiębiorca prowadzący salon fryzjerski, a jeszcze innych firma świadcząca usługi u klientów.

Kiedy zabraknie właściciela. Kto zadba o firmę i bliskich?

Właściciel przedsiębiorstwa jest często jednym z jego najważniejszych zasobów. Co stanie się z biznesem, jeśli z powodu choroby lub wypadku nie będzie on mógł wykonywać swoich obowiązków? Taka nieobecność może oznaczać nie tylko utratę bieżących przychodów, ale również konieczność regulowania rachunków, zobowiązań i wynagrodzeń pracowników. W przypadku osoby prowadzącej jednoosobową działalność gospodarczą brak możliwości pracy może przełożyć się na sytuację finansową całego gospodarstwa domowego.

Jednym ze sposobów zabezpieczenia się na taki scenariusz jest ubezpieczenie, które może zapewnić dodatkowe pieniądze w czasie, gdy przedsiębiorca nie może pracować. Odpowiednio dobrana polisa może zapewnić przedsiębiorcy dodatkowe środki w okresie, w którym nie jest on w stanie wykonywać obowiązków zawodowych. Warunki wypłaty świadczenia, w tym wymagany okres niezdolności do pracy i sposób jej potwierdzenia, zależą jednak od zapisów konkretnej umowy.

Warto pomyśleć również o sytuacji, w której przedsiębiorca lub jeden ze wspólników umiera. Dla rodziny oznacza to stratę bliskiej osoby oraz konieczność uporządkowania spraw majątkowych i podjęcia decyzji dotyczących dalszych losów firmy. W przypadku przedsiębiorstwa ze wspólnikami nieobecność jednego z nich może dodatkowo utrudnić podejmowanie decyzji i zarządzanie biznesem.

Co ważne, ubezpieczenie może zapewnić środki, ale nie zastępuje planu dotyczącego tego, kto i w jaki sposób będzie dalej prowadził firmę. Dlatego ważne jest, by wcześniej przeanalizować kwestie związane z sukcesją, w tym możliwość ustanowienia zarządcy sukcesyjnego, oraz zastanowić się nad zabezpieczeniem finansowym bliskich i wspólników.

Dobra polisa zaczyna się od analizy potrzeb

Wybór ubezpieczenia nie powinien sprowadzać się do porównania wysokości składek. Znacznie ważniejsze jest ustalenie, jakie straty przedsiębiorstwo musiałoby pokryć z własnych pieniędzy, gdyby doszło do konkretnego zdarzenia. Dopiero na tej podstawie można określić potrzebny zakres ochrony i odpowiednie sumy ubezpieczenia.

W przypadku majątku trzeba uwzględnić przede wszystkim jego aktualną wartość i koszty odtworzenia. Jeśli suma ubezpieczenia zostanie ustalona na zbyt niskim poziomie, odszkodowanie może nie wystarczyć na pokrycie wszystkich strat. Inaczej wygląda analiza w przypadku odpowiedzialności cywilnej. Tutaj trzeba oszacować, jak wysokie mogą być potencjalne roszczenia związane ze szkodami wyrządzonymi osobom trzecim. Znaczenie ma charakter działalności, liczba obsługiwanych klientów, rodzaj wykonywanych usług i skala możliwych konsekwencji.

Nie traktujmy sum ubezpieczenia jako wartości stałych. Firma inwestuje, zmienia się, otwiera kolejne lokalizacje i zwiększa skalę działalności. Wraz z tymi zmianami powinna wracać do analizy swoich potrzeb i aktualizować wartości zapisane w umowie. To ważne, żeby zakres ochrony odpowiadał temu, jak przedsiębiorstwo wygląda dzisiaj, a nie kilka lat temu.
Damian Szaruch Erste Allianz Ubezpieczenia

Przed podpisaniem umowy trzeba dokładnie zapoznać się z ogólnymi warunkami ubezpieczenia. To w nich opisane są zasady ochrony i wyłączenia odpowiedzialności ubezpieczyciela, czyli sytuacje, w których świadczenie lub odszkodowanie nie zostanie wypłacone. Należy też sprawdzić, czy dane dotyczące firmy, w tym informacje o rodzaju prowadzonej działalności i kodach PKD, są aktualne.

Co ważne, zabezpieczenia wymagają okresowego przeglądu. Nowe maszyny, dodatkowa lokalizacja, większy majątek czy zmiana profilu działalności mogą oznaczać, że dotychczasowa polisa nie odpowiada już rzeczywistym potrzebom przedsiębiorstwa.

Odpowiedzialne prowadzenie biznesu to także przygotowanie na sytuacje, których nie da się przewidzieć. Dobrze jest więc spojrzeć na ubezpieczenie nie tylko jak na kolejny wydatek, lecz przede wszystkim jak na element zarządzania ryzykiem. Jak podsumowuje Damian Szaruch: "Bądźmy mądrzy przed, a nie po szkodzie".

Zabezpieczenie firmy nie polega tylko na ochronie jej majątku. Obejmuje również ludzi, od których zależy jej funkcjonowanie, oraz przygotowanie na sytuacje, które mogą przerwać ciągłość biznesu. Regularna analiza ryzyk pomaga chronić to, co przedsiębiorca przez lata zbudował i z większym spokojem planować kolejne kroki.