Biznes to nie tylko majątek. Jak zabezpieczyć przyszłość firmy?
Awaria, pożar, wypadek lub nagła nieobecność właściciela mogą zachwiać funkcjonowaniem nawet najlepiej prosperującej firmy. Dlatego planując jej przyszłość, warto pomyśleć nie tylko o ochronie majątku, ale i o bezpieczeństwie osób, od których zależy funkcjonowanie biznesu.
Przedsiębiorcy planują inwestycje, sprzedaż i dalszy rozwój firmy. Znacznie rzadziej planują jednak, co stanie się z biznesem, jeśli na pewien czas zabraknie właściciela, kluczowej maszyny lub miejsca, w którym firma prowadzi działalność. W codziennym zarządzaniu, co naturalne, koncentrujemy się przede wszystkim na bieżących zadaniach i kolejnych planach rozwojowych. Pytanie o to, co stanie się z firmą w razie nieprzewidzianego zdarzenia, często schodzi na dalszy plan.
Tymczasem taki scenariusz może przydarzyć się każdemu, z czego – co ważne – zdajemy sobie sprawę. Z badania Polskiej Izby Ubezpieczeń przeprowadzonego wśród przedsiębiorców z MŚP wynika, że 56 proc. obawia się śmierci wspólnika, a 46 proc. poważnego wypadku. Zagrożeniem dla działalności mogą być także awarie urządzeń, pożary, kradzieże czy szkody wyrządzone osobom trzecim.
– Potrzeby ubezpieczeniowe zależą przede wszystkim od rodzaju prowadzonej działalności, jej skali oraz miejsca, w którym jest ona wykonywana. Inne zagrożenia dotyczą firmy produkcyjnej, dysponującej halą i parkiem maszynowym, a inne niewielkiego zakładu usługowego. W każdym przypadku trzeba uwzględnić zarówno ochronę wykorzystywanego w biznesie majątku, jak i odpowiedzialność cywilną za szkody wyrządzone osobom trzecim – wyjaśnia Damian Szaruch, ekspert Erste Allianz Ubezpieczenia.
Jak ocenić, czego potrzebuje przedsiębiorstwo i na jakie sytuacje się przygotować? O tym mówią eksperci podczas webinaru z cyklu "Kolejny krok w biznesie" od Erste Bank Polska.
Pierwszym obszarem, który przychodzi na myśl, gdy mowa o zabezpieczeniu przedsiębiorstwa, jest jego majątek. To nie tylko nieruchomości, takie jak biuro, lokal usługowy czy hala produkcyjna, lecz także maszyny, urządzenia, wyposażenie i sprzęt wykorzystywany na co dzień. Każdy z tych elementów może zostać uszkodzony lub zniszczony w wyniku zdarzenia losowego. Zagrożeniem są m.in. pożary, zalania, powodzie, silny wiatr, uderzenia pioruna, kradzieże i włamania. W przypadku przedsiębiorstw produkcyjnych istotnym ryzykiem są również awarie maszyn, które mogą zatrzymać pracę zakładu.
Drugim obszarem jest odpowiedzialność cywilna związana z prowadzoną działalnością. Chodzi o sytuacje, w których firma wyrządzi szkodę osobie trzeciej – na jej zdrowiu lub mieniu. Przykładowo w warsztacie samochodowym może dojść do wypadku podczas jazdy próbnej wykonywanej przez pracownika. W zależności od okoliczności i skali zdarzenia przedsiębiorca może zostać zobowiązany do pokrycia wysokich kosztów naprawy uszkodzonego pojazdu.
Przedsiębiorca jest bardzo ważnym kapitałem swojej firmy. Ma wiedzę, doświadczenie i często samodzielnie wykonuje pracę, od której zależy funkcjonowanie biznesu. Warto więc zastanowić się, co stanie się z przedsiębiorstwem, jeśli na przykład złamanie nogi lub poważniejsza choroba wyłączy nas z pracy na dłuższy czas. Kto wtedy zajmie się firmą i z czego zostaną pokryte jej bieżące zobowiązania?
Zakres ochrony powinien więc wynikać z rzeczywistych zagrożeń związanych z działalnością, a nie z uniwersalnego zestawu ubezpieczeń. Innych rozwiązań potrzebuje właściciel zakładu produkcyjnego, innych przedsiębiorca prowadzący salon fryzjerski, a jeszcze innych firma świadcząca usługi u klientów.
Właściciel przedsiębiorstwa jest często jednym z jego najważniejszych zasobów. Co stanie się z biznesem, jeśli z powodu choroby lub wypadku nie będzie on mógł wykonywać swoich obowiązków? Taka nieobecność może oznaczać nie tylko utratę bieżących przychodów, ale również konieczność regulowania rachunków, zobowiązań i wynagrodzeń pracowników. W przypadku osoby prowadzącej jednoosobową działalność gospodarczą brak możliwości pracy może przełożyć się na sytuację finansową całego gospodarstwa domowego.
Jednym ze sposobów zabezpieczenia się na taki scenariusz jest ubezpieczenie, które może zapewnić dodatkowe pieniądze w czasie, gdy przedsiębiorca nie może pracować. Odpowiednio dobrana polisa może zapewnić przedsiębiorcy dodatkowe środki w okresie, w którym nie jest on w stanie wykonywać obowiązków zawodowych. Warunki wypłaty świadczenia, w tym wymagany okres niezdolności do pracy i sposób jej potwierdzenia, zależą jednak od zapisów konkretnej umowy.
Warto pomyśleć również o sytuacji, w której przedsiębiorca lub jeden ze wspólników umiera. Dla rodziny oznacza to stratę bliskiej osoby oraz konieczność uporządkowania spraw majątkowych i podjęcia decyzji dotyczących dalszych losów firmy. W przypadku przedsiębiorstwa ze wspólnikami nieobecność jednego z nich może dodatkowo utrudnić podejmowanie decyzji i zarządzanie biznesem.
Co ważne, ubezpieczenie może zapewnić środki, ale nie zastępuje planu dotyczącego tego, kto i w jaki sposób będzie dalej prowadził firmę. Dlatego ważne jest, by wcześniej przeanalizować kwestie związane z sukcesją, w tym możliwość ustanowienia zarządcy sukcesyjnego, oraz zastanowić się nad zabezpieczeniem finansowym bliskich i wspólników.
Wybór ubezpieczenia nie powinien sprowadzać się do porównania wysokości składek. Znacznie ważniejsze jest ustalenie, jakie straty przedsiębiorstwo musiałoby pokryć z własnych pieniędzy, gdyby doszło do konkretnego zdarzenia. Dopiero na tej podstawie można określić potrzebny zakres ochrony i odpowiednie sumy ubezpieczenia.
W przypadku majątku trzeba uwzględnić przede wszystkim jego aktualną wartość i koszty odtworzenia. Jeśli suma ubezpieczenia zostanie ustalona na zbyt niskim poziomie, odszkodowanie może nie wystarczyć na pokrycie wszystkich strat. Inaczej wygląda analiza w przypadku odpowiedzialności cywilnej. Tutaj trzeba oszacować, jak wysokie mogą być potencjalne roszczenia związane ze szkodami wyrządzonymi osobom trzecim. Znaczenie ma charakter działalności, liczba obsługiwanych klientów, rodzaj wykonywanych usług i skala możliwych konsekwencji.
Nie traktujmy sum ubezpieczenia jako wartości stałych. Firma inwestuje, zmienia się, otwiera kolejne lokalizacje i zwiększa skalę działalności. Wraz z tymi zmianami powinna wracać do analizy swoich potrzeb i aktualizować wartości zapisane w umowie. To ważne, żeby zakres ochrony odpowiadał temu, jak przedsiębiorstwo wygląda dzisiaj, a nie kilka lat temu.
Przed podpisaniem umowy trzeba dokładnie zapoznać się z ogólnymi warunkami ubezpieczenia. To w nich opisane są zasady ochrony i wyłączenia odpowiedzialności ubezpieczyciela, czyli sytuacje, w których świadczenie lub odszkodowanie nie zostanie wypłacone. Należy też sprawdzić, czy dane dotyczące firmy, w tym informacje o rodzaju prowadzonej działalności i kodach PKD, są aktualne.
Co ważne, zabezpieczenia wymagają okresowego przeglądu. Nowe maszyny, dodatkowa lokalizacja, większy majątek czy zmiana profilu działalności mogą oznaczać, że dotychczasowa polisa nie odpowiada już rzeczywistym potrzebom przedsiębiorstwa.
Odpowiedzialne prowadzenie biznesu to także przygotowanie na sytuacje, których nie da się przewidzieć. Dobrze jest więc spojrzeć na ubezpieczenie nie tylko jak na kolejny wydatek, lecz przede wszystkim jak na element zarządzania ryzykiem. Jak podsumowuje Damian Szaruch: "Bądźmy mądrzy przed, a nie po szkodzie".
Zabezpieczenie firmy nie polega tylko na ochronie jej majątku. Obejmuje również ludzi, od których zależy jej funkcjonowanie, oraz przygotowanie na sytuacje, które mogą przerwać ciągłość biznesu. Regularna analiza ryzyk pomaga chronić to, co przedsiębiorca przez lata zbudował i z większym spokojem planować kolejne kroki.