Dotacja to nie wszystko. Jak sfinansować inwestycję w firmie?

Nowa maszyna, modernizacja produkcji, wdrożenie technologii czy wejście na nowy rynek kosztuje. Dotacja może pokryć część wydatków, ale często firma musi najpierw sama zapewnić pieniądze na inwestycję. Jak więc połączyć dotację, kredyt lub leasing, aby nie stracić płynności?

Rozwój biznesu rzadko jest efektem jednej decyzji. Zwykle składa się na niego wiele mniejszych kroków: usprawnienie procesu, zwiększenie mocy produkcyjnych, wprowadzenie nowej usługi czy dotarcie do klientów na kolejnym rynku. Każdy z nich może otworzyć przed firmą nowe możliwości, ale wymaga odpowiedniego przygotowania finansowego.

Właściciele mikro-, małych i średnich przedsiębiorstw nie zawsze mają do dyspozycji kapitał, który pozwala sfinansować wszystkie plany z własnych środków. Nie oznacza to jednak, że muszą rezygnować z inwestycji lub odkładać ją na nieokreśloną przyszłość. Do wyboru są różne instrumenty: dotacje, kredyty, leasing czy połączenie kilku form finansowania. Sztuka polega na tym, by nie wybierać ich w oderwaniu od specyfiki działalności i potrzeb firmy.

Punktem wyjścia powinna być odpowiedź na pytanie, jakiej zmiany potrzebuje przedsiębiorstwo i jakie efekty ma przynieść planowana inwestycja.

– Dotacja jest instrumentem wspierającym inwestycję, a nie celem samym w sobie. Przedsiębiorca powinien najpierw ustalić, co chce osiągnąć, jakiej zmiany potrzebuje i ile będzie ona kosztować. Dopiero wtedy można szukać programu, który odpowiada na konkretne potrzeby firmy – wskazuje Artur Wycech, dyrektor rozwoju biznesu w Grantspot.

Jak przełożyć pomysł na inwestycję na konkretny plan finansowania, opowiadają eksperci w webinarze z cyklu "Kolejny krok w biznesie" od Erste Bank Polska.

Warto dokładnie przeanalizować nie tylko koszty kwalifikowane, ale również te, które trzeba ponieść, aby zrealizować projekt. Przedsiębiorcy często koncentrują się na wysokości wsparcia, a dopiero później odkrywają, że część wydatków muszą pokryć samodzielnie. Trzeba też sprawdzić harmonogram, wskaźniki i zobowiązania, które pojawiają się po otrzymaniu dotacji
Artur Wycech

Najpierw pomysł i budżet, później szukanie dotacji

Dotacje często kojarzą się z dużymi przedsiębiorstwami, zaawansowanymi technologiami i projektami badawczymi. Tymczasem możliwości uzyskania wsparcia mogą dotyczyć również mniejszych firm, które chcą usprawnić produkcję, rozwinąć własny produkt, przygotować prototyp lub wprowadzić nowe rozwiązanie do swojej działalności.

Jednak nie każda zmiana kwalifikuje się do dofinansowania. Zakup nowej maszyny czy urządzenia nie oznacza jeszcze, że firma realizuje innowacyjny projekt. Znaczenie mają konkretne kryteria programu, charakter planowanych działań oraz ich zgodność z wymaganiami określonymi przez instytucję prowadzącą nabór. Trzeba również sprawdzić, czy przedsiębiorstwo spełnia warunki dotyczące m.in. wielkości firmy, branży i lokalizacji.

Ważna jest również kolejność działań. Przedsiębiorca, który rozpocznie inwestycję zbyt wcześnie, może stracić możliwość ubiegania się o wsparcie. W wielu programach obowiązuje tzw. efekt zachęty, co oznacza, że przedsięwzięcie nie może być rozpoczęte przed złożeniem wniosku lub podpisaniem umowy – zgodnie z zasadami konkretnego naboru. Warto więc sprawdzić te warunki, zanim firma zamówi urządzenia, podpisze umowy z wykonawcami czy rozpocznie prace.

Równie istotne jest dokładne oszacowanie kosztów. Wysokość dotacji nie zawsze odpowiada rzeczywistym potrzebom inwestycyjnym, ponieważ część wydatków może nie kwalifikować się do dofinansowania. Przedsiębiorca musi wiedzieć, jaką część przedsięwzięcia pokryje ze środków własnych lub finansowania zewnętrznego. Powinien też uwzględnić VAT, koszty uruchomienia inwestycji i ewentualne wydatki, których nie obejmuje program.

Milion złotych inwestycji i 400 tys. zł dotacji. Skąd wziąć resztę?

Załóżmy, że przedsiębiorstwo planuje zakup nowej linii produkcyjnej. Całkowity koszt inwestycji wynosi 1 mln zł netto, a wybrany program przewiduje dofinansowanie na poziomie 40 proc. kosztów kwalifikowanych. Przy założeniu, że wszystkie wydatki w projekcie spełniają warunki programu, firma może otrzymać 400 tys. zł wsparcia. Pozostałe 600 tys. zł musi jednak sfinansować z innych źródeł.

Co więcej, w wielu programach przedsiębiorca najpierw ponosi wydatki, a dopiero po ich rozliczeniu otrzymuje zwrot części kosztów. Musi więc dysponować pieniędzmi na realizację inwestycji jeszcze przed wypłatą dotacji. Nawet jeśli ostatecznie 40 proc. kosztów pokryją środki publiczne, firma musi wcześniej zapewnić finansowanie całego przedsięwzięcia, w tym wkład własny.

Przy planowaniu finansowania trzeba spojrzeć na całą inwestycję: kiedy przedsiębiorca musi zapłacić za zakup, kiedy otrzyma środki z dotacji i czy od początku musi być właścicielem finansowanego urządzenia. Te kwestie wpływają na wybór odpowiedniego rozwiązania. Właśnie dlatego zachęcamy, by o kredycie czy leasingu rozmawiać na etapie przygotowywania wniosku, a nie po przyznaniu dofinansowania.
Anita Rodkiewicz-Ryżek dyrektorka Green Finance w Erste Leasing, Erste Bank Polska

W zależności od projektu i wymagań programu warto rozważyć kilka instrumentów. Finansowanie pomostowe pomaga pokryć wydatki do czasu otrzymania refundacji. Kredyt inwestycyjny może sfinansować część nakładów, natomiast przy zakupie maszyn i urządzeń warto przeanalizować również rozwiązania leasingowe. Wśród nich są leasing operacyjny i finansowy oraz pożyczka leasingowa.

Wybór konkretnego rozwiązania zależy jednak od warunków inwestycji i wymagań programu. Przykładowo w leasingu operacyjnym właścicielem przedmiotu finansowania co do zasady pozostaje finansujący. Tymczasem niektóre programy dotacyjne wymagają, aby przedsiębiorca od początku był właścicielem kupowanego urządzenia. W takiej sytuacji rozwiązaniem może być pożyczka leasingowa, w której własność przedmiotu od początku przysługuje przedsiębiorcy. Ostateczny wybór zależy jednak od warunków konkretnej dotacji i oceny transakcji.

Nie wystarczy więc porównać wysokości rat czy kosztu kredytu. Trzeba sprawdzić, czy wybrane finansowanie będzie zgodne z zasadami programu, jak wpłynie na bilans i płynność firmy oraz czy pozwoli zachować środki na bieżącą działalność. Przedsiębiorstwo nie powinno angażować całej dostępnej gotówki w inwestycję, jeśli w tym samym czasie musi regulować zobowiązania wobec dostawców, wypłacać wynagrodzenia i finansować codzienną działalność.

Czy każda dotacja się opłaca?

Dofinansowanie może znacząco poprawić ekonomię projektu, ale nie zawsze będzie najlepszym rozwiązaniem. Procedura konkursowa, czas oczekiwania na decyzję, wymagania formalne i późniejsze rozliczenie mogą sprawić, że firma nie zrealizuje inwestycji w terminie, który jest dla niej uzasadniony biznesowo. Jeśli przedsiębiorca musi szybko zwiększyć produkcję, a ocena wniosku potrwa wiele miesięcy, warto porównać potencjalne korzyści z kosztem oczekiwania.

Przed podjęciem decyzji należy ocenić, czy firma będzie w stanie spełnić wszystkie warunki programu. Chodzi nie tylko o prawidłowe udokumentowanie wydatków, ale również o realizację zaplanowanych wskaźników i zachowanie trwałości projektu, jeśli wymagają tego zasady dofinansowania. Atrakcyjna kwota wsparcia nie powinna przesłaniać zobowiązań, które wiążą się z jej otrzymaniem.

Dlatego finansowanie inwestycji warto planować kompleksowo. Takie podejście zakłada współpracę przedsiębiorcy, doradcy zajmującego się dotacjami oraz instytucji finansującej. Dlatego o finansowaniu warto porozmawiać jeszcze na etapie przygotowania inwestycji. Doradca może pomóc zestawić harmonogram dotacji z potrzebami finansowymi firmy i sprawdzić, które rozwiązania można połączyć z warunkami programu. Takie podejście stosują doradcy Erste Bank Polska i Erste Leasing, współpracując w obszarze dotacji z Grantspot.

Od czego zacząć? Eksperci wskazują na trzy informacje, które warto przygotować jeszcze przed pierwszą rozmową o finansowaniu: kiedy trzeba zapłacić za inwestycję, kiedy można spodziewać się wypłaty dotacji i jakie warunki dotyczące własności przedmiotu finansowania określa program. Przydatne będą również wstępny budżet, opis planowanego przedsięwzięcia, informacje o doświadczeniu firmy i przewidywanych przepływach finansowych.

Planując inwestycję, najpierw warto określić jej cel, koszt i termin. Następnie sprawdzić możliwości dotacji i policzyć, jaką część wydatków trzeba sfinansować samodzielnie. Im wcześniej uda się połączyć te dwa elementy, tym łatwiej będzie można dobrać rozwiązanie, które pozwoli firmie się rozwijać bez nadmiernego obciążania jej płynności.

Biznes to nie tylko majątek. Jak zabezpieczyć przyszłość firmy?

Awaria, pożar, wypadek lub nagła nieobecność właściciela mogą zachwiać funkcjonowaniem nawet najlepiej prosperującej firmy. Dlatego planując jej przyszłość, warto pomyśleć nie tylko o ochronie majątku, ale i o bezpieczeństwie osób, od których zależy funkcjonowanie biznesu.

Przedsiębiorcy planują inwestycje, sprzedaż i dalszy rozwój firmy. Znacznie rzadziej planują jednak, co stanie się z biznesem, jeśli na pewien czas zabraknie właściciela, kluczowej maszyny lub miejsca, w którym firma prowadzi działalność. W codziennym zarządzaniu, co naturalne, koncentrujemy się przede wszystkim na bieżących zadaniach i kolejnych planach rozwojowych. Pytanie o to, co stanie się z firmą w razie nieprzewidzianego zdarzenia, często schodzi na dalszy plan.

Tymczasem taki scenariusz może przydarzyć się każdemu, z czego – co ważne – zdajemy sobie sprawę. Z badania Polskiej Izby Ubezpieczeń przeprowadzonego wśród przedsiębiorców z MŚP wynika, że 56 proc. obawia się śmierci wspólnika, a 46 proc. poważnego wypadku. Zagrożeniem dla działalności mogą być także awarie urządzeń, pożary, kradzieże czy szkody wyrządzone osobom trzecim.

– Potrzeby ubezpieczeniowe zależą przede wszystkim od rodzaju prowadzonej działalności, jej skali oraz miejsca, w którym jest ona wykonywana. Inne zagrożenia dotyczą firmy produkcyjnej, dysponującej halą i parkiem maszynowym, a inne niewielkiego zakładu usługowego. W każdym przypadku trzeba uwzględnić zarówno ochronę wykorzystywanego w biznesie majątku, jak i odpowiedzialność cywilną za szkody wyrządzone osobom trzecim – wyjaśnia Damian Szaruch, ekspert Erste Allianz Ubezpieczenia.

Jak ocenić, czego potrzebuje przedsiębiorstwo i na jakie sytuacje się przygotować? O tym mówią eksperci podczas webinaru z cyklu "Kolejny krok w biznesie" od Erste Bank Polska.

Jak rozpoznać najważniejsze zagrożenia?

Pierwszym obszarem, który przychodzi na myśl, gdy mowa o zabezpieczeniu przedsiębiorstwa, jest jego majątek. To nie tylko nieruchomości, takie jak biuro, lokal usługowy czy hala produkcyjna, lecz także maszyny, urządzenia, wyposażenie i sprzęt wykorzystywany na co dzień. Każdy z tych elementów może zostać uszkodzony lub zniszczony w wyniku zdarzenia losowego. Zagrożeniem są m.in. pożary, zalania, powodzie, silny wiatr, uderzenia pioruna, kradzieże i włamania. W przypadku przedsiębiorstw produkcyjnych istotnym ryzykiem są również awarie maszyn, które mogą zatrzymać pracę zakładu.

Drugim obszarem jest odpowiedzialność cywilna związana z prowadzoną działalnością. Chodzi o sytuacje, w których firma wyrządzi szkodę osobie trzeciej – na jej zdrowiu lub mieniu. Przykładowo w warsztacie samochodowym może dojść do wypadku podczas jazdy próbnej wykonywanej przez pracownika. W zależności od okoliczności i skali zdarzenia przedsiębiorca może zostać zobowiązany do pokrycia wysokich kosztów naprawy uszkodzonego pojazdu.

Przedsiębiorca jest bardzo ważnym kapitałem swojej firmy. Ma wiedzę, doświadczenie i często samodzielnie wykonuje pracę, od której zależy funkcjonowanie biznesu. Warto więc zastanowić się, co stanie się z przedsiębiorstwem, jeśli na przykład złamanie nogi lub poważniejsza choroba wyłączy nas z pracy na dłuższy czas. Kto wtedy zajmie się firmą i z czego zostaną pokryte jej bieżące zobowiązania?
Monika Brzostek Dyrektorka wsparcia sprzedaży ubezpieczeń w Erste Bank Polska

Zakres ochrony powinien więc wynikać z rzeczywistych zagrożeń związanych z działalnością, a nie z uniwersalnego zestawu ubezpieczeń. Innych rozwiązań potrzebuje właściciel zakładu produkcyjnego, innych przedsiębiorca prowadzący salon fryzjerski, a jeszcze innych firma świadcząca usługi u klientów.

Kiedy zabraknie właściciela. Kto zadba o firmę i bliskich?

Właściciel przedsiębiorstwa jest często jednym z jego najważniejszych zasobów. Co stanie się z biznesem, jeśli z powodu choroby lub wypadku nie będzie on mógł wykonywać swoich obowiązków? Taka nieobecność może oznaczać nie tylko utratę bieżących przychodów, ale również konieczność regulowania rachunków, zobowiązań i wynagrodzeń pracowników. W przypadku osoby prowadzącej jednoosobową działalność gospodarczą brak możliwości pracy może przełożyć się na sytuację finansową całego gospodarstwa domowego.

Jednym ze sposobów zabezpieczenia się na taki scenariusz jest ubezpieczenie, które może zapewnić dodatkowe pieniądze w czasie, gdy przedsiębiorca nie może pracować. Odpowiednio dobrana polisa może zapewnić przedsiębiorcy dodatkowe środki w okresie, w którym nie jest on w stanie wykonywać obowiązków zawodowych. Warunki wypłaty świadczenia, w tym wymagany okres niezdolności do pracy i sposób jej potwierdzenia, zależą jednak od zapisów konkretnej umowy.

Warto pomyśleć również o sytuacji, w której przedsiębiorca lub jeden ze wspólników umiera. Dla rodziny oznacza to stratę bliskiej osoby oraz konieczność uporządkowania spraw majątkowych i podjęcia decyzji dotyczących dalszych losów firmy. W przypadku przedsiębiorstwa ze wspólnikami nieobecność jednego z nich może dodatkowo utrudnić podejmowanie decyzji i zarządzanie biznesem.

Co ważne, ubezpieczenie może zapewnić środki, ale nie zastępuje planu dotyczącego tego, kto i w jaki sposób będzie dalej prowadził firmę. Dlatego ważne jest, by wcześniej przeanalizować kwestie związane z sukcesją, w tym możliwość ustanowienia zarządcy sukcesyjnego, oraz zastanowić się nad zabezpieczeniem finansowym bliskich i wspólników.

Dobra polisa zaczyna się od analizy potrzeb

Wybór ubezpieczenia nie powinien sprowadzać się do porównania wysokości składek. Znacznie ważniejsze jest ustalenie, jakie straty przedsiębiorstwo musiałoby pokryć z własnych pieniędzy, gdyby doszło do konkretnego zdarzenia. Dopiero na tej podstawie można określić potrzebny zakres ochrony i odpowiednie sumy ubezpieczenia.

W przypadku majątku trzeba uwzględnić przede wszystkim jego aktualną wartość i koszty odtworzenia. Jeśli suma ubezpieczenia zostanie ustalona na zbyt niskim poziomie, odszkodowanie może nie wystarczyć na pokrycie wszystkich strat. Inaczej wygląda analiza w przypadku odpowiedzialności cywilnej. Tutaj trzeba oszacować, jak wysokie mogą być potencjalne roszczenia związane ze szkodami wyrządzonymi osobom trzecim. Znaczenie ma charakter działalności, liczba obsługiwanych klientów, rodzaj wykonywanych usług i skala możliwych konsekwencji.

Nie traktujmy sum ubezpieczenia jako wartości stałych. Firma inwestuje, zmienia się, otwiera kolejne lokalizacje i zwiększa skalę działalności. Wraz z tymi zmianami powinna wracać do analizy swoich potrzeb i aktualizować wartości zapisane w umowie. To ważne, żeby zakres ochrony odpowiadał temu, jak przedsiębiorstwo wygląda dzisiaj, a nie kilka lat temu.
Damian Szaruch Erste Allianz Ubezpieczenia

Przed podpisaniem umowy trzeba dokładnie zapoznać się z ogólnymi warunkami ubezpieczenia. To w nich opisane są zasady ochrony i wyłączenia odpowiedzialności ubezpieczyciela, czyli sytuacje, w których świadczenie lub odszkodowanie nie zostanie wypłacone. Należy też sprawdzić, czy dane dotyczące firmy, w tym informacje o rodzaju prowadzonej działalności i kodach PKD, są aktualne.

Co ważne, zabezpieczenia wymagają okresowego przeglądu. Nowe maszyny, dodatkowa lokalizacja, większy majątek czy zmiana profilu działalności mogą oznaczać, że dotychczasowa polisa nie odpowiada już rzeczywistym potrzebom przedsiębiorstwa.

Odpowiedzialne prowadzenie biznesu to także przygotowanie na sytuacje, których nie da się przewidzieć. Dobrze jest więc spojrzeć na ubezpieczenie nie tylko jak na kolejny wydatek, lecz przede wszystkim jak na element zarządzania ryzykiem. Jak podsumowuje Damian Szaruch: "Bądźmy mądrzy przed, a nie po szkodzie".

Zabezpieczenie firmy nie polega tylko na ochronie jej majątku. Obejmuje również ludzi, od których zależy jej funkcjonowanie, oraz przygotowanie na sytuacje, które mogą przerwać ciągłość biznesu. Regularna analiza ryzyk pomaga chronić to, co przedsiębiorca przez lata zbudował i z większym spokojem planować kolejne kroki.

Firma zarabia, ale czy dobrze zarządza pieniędzmi?

Przedsiębiorstwo może sprzedawać coraz więcej, a mimo to mieć problem z zaspokojeniem bieżących wydatków. Wystarczy kilka opóźnionych przelewów, nieprzewidziany koszt lub źle zaplanowana inwestycja, by zachwiać płynnością. Jak uniknąć takich sytuacji?

Prowadzenie firmy wymaga podejmowania wielu decyzji, zarówno tych strategicznych, związanych z inwestycjami i rozwojem, jak i codziennych, dotyczących płatności, zakupów czy planowania budżetu. W natłoku obowiązków łatwo skupić się przede wszystkim na przychodach i bieżącym saldzie rachunku. Te informacje nie dają jednak pełnego obrazu kondycji przedsiębiorstwa.

Wyzwaniem dla polskich przedsiębiorstw pozostają zatory płatnicze. Z badania "Skaner MŚP", przeprowadzonego dla BIG InfoMonitor i BIK po I kw. 2026 r., wynika, że 87 proc. firm zmaga się z nieterminowymi płatnościami ze strony kontrahentów. Co więcej, 74 proc. badanych przyznaje, że przeterminowane należności negatywnie wpływają na kondycję ich biznesu. Wśród firm stosujących odroczone terminy płatności 29 proc. czeka na uregulowanie faktur ponad dwa miesiące.

W takiej sytuacji szczególnego znaczenia nabiera planowanie firmowych finansów z wyprzedzeniem. Przedsiębiorca powinien regularnie sprawdzać, kiedy wpłyną pieniądze od kontrahentów, jakie wydatki czekają firmę i jaką rezerwą dysponuje na wypadek trudniejszego okresu.

– Dobre nawyki to przede wszystkim umiejętność podejmowania decyzji finansowych w oparciu o dane, a nie bieżącą sytuację na rachunku firmy. Ważne jest nie tylko to, jakie przedsiębiorstwo osiąga przychody i wyniki sprzedażowe, ale również czy utrzymuje odpowiednie przepływy pieniężne, zachowuje rentowność i ma środki na kolejne inwestycje – podkreśla Anita Rodkiewicz-Ryżek, dyrektorka Green Finance w Erste Leasing, Erste Bank Polska.

Jak przełożyć te zasady na codzienną praktykę? Które nawyki pomagają lepiej kontrolować wydatki, planować przepływy i przygotować firmę na trudniejsze momenty? O tym rozmawiają ekspertki w webinarze z cyklu "Kolejny krok w biznesie" od Erste Bank Polska.

Porządek w finansach zaczyna się od prostych decyzji

Jednym z podstawowych nawyków, które pomagają uporządkować firmowy budżet, jest oddzielenie pieniędzy przedsiębiorstwa od prywatnych środków właściciela. W przypadku jednoosobowej działalności gospodarczej granica ta bywa szczególnie płynna. Przedsiębiorca płaci za firmowe zakupy z prywatnego rachunku, a wpływy z faktur traktuje jak pieniądze dostępne na bieżące potrzeby domowe. W efekcie trudniej mu ocenić, ile kosztuje prowadzenie biznesu i jakimi środkami firma dysponuje.

– Z badań prowadzonych wśród naszych klientów wiemy, że oddzielenie finansów firmowych od prywatnych jest jedną z głównych bolączek przedsiębiorców. Im mniejsza firma, tym trudniej zachować taki podział. Dlatego warto założyć konto firmowe i korzystać z niego w codziennych rozliczeniach – radzi Kamila Węzik, menedżerka ds. projektowania usług dla firm w Erste Bank Polska.

Osobny rachunek ułatwia kontrolowanie wpływów i wydatków, a także współpracę z księgowością. Pozwala szybciej zorientować się, jakie środki należą do przedsiębiorstwa i jakie zobowiązania trzeba z nich pokryć. Co ważne, konto firmowe nie musi generować dodatkowych kosztów. Przy wyborze rachunku warto zwrócić uwagę nie tylko na koszt jego prowadzenia, ale też na rozwiązania, które ułatwiają codzienne zarządzanie finansami firmy.

Warto wyrobić sobie nawyk regularnego zaglądania na konto firmowe. Co dwa–trzy tygodnie dobrze sprawdzić, jakie płatności mamy przed sobą i jakie środki powinny w tym czasie wpłynąć na rachunek. Dzięki temu możemy wcześniej zauważyć, że kontrahent nie zapłacił faktury w terminie, i odpowiednio zareagować.
Anita Rodkiewicz-Ryżek Dyrektorka Green Finance w Erste Leasing, Erste Bank Polska

Kolejny nawyk dotyczy oceny firmowych wydatków. Atrakcyjna oferta, nowy sprzęt czy dodatkowe wyposażenie mogą kusić, ale sama cena zakupu nie powinna przesądzać o decyzji. Ważniejsze jest to, jaką wartość dana rzecz przyniesie przedsiębiorstwu: czy pozwoli zwiększyć przychody, ograniczyć koszty, usprawnić pracę albo poprawić konkurencyjność. W przypadku większych inwestycji warto też wcześniej przeanalizować dostępne źródła finansowania i dopasować je do możliwości firmy.

Trzy rzeczy, które warto regularnie sprawdzać

Dobra organizacja finansów nie oznacza skomplikowanych procedur ani codziennego analizowania rozbudowanych raportów. Ważniejsza jest regularność. Kamila Węzik z Erste Bank Polska wskazuje trzy obszary, którym przedsiębiorca powinien poświęcać uwagę: przyszłe wpływy i wydatki, marżę oraz finansowy bufor bezpieczeństwa.

Drugi element to kontrola marży. Wysokie obroty nie oznaczają, że działalność jest wystarczająco rentowna. Jeśli rosną ceny surowców, usług czy wynagrodzeń, firma może sprzedawać coraz więcej, a jednocześnie zarabiać na poszczególnych produktach lub usługach coraz mniej. Dlatego warto regularnie sprawdzać, ile zostaje po uwzględnieniu kosztów prowadzenia działalności. To marża, a nie sama wartość sprzedaży, pomaga ocenić, czy biznes rzeczywiście przynosi oczekiwany wynik.

Trzeci nawyk to budowanie bufora finansowego. Jego wysokość zależy od specyfiki przedsiębiorstwa, ale jako punkt odniesienia można przyjąć rezerwę odpowiadającą kosztom jednego–trzech miesięcy działalności. Warto uwzględnić w niej m.in. wynagrodzenia, czynsz i inne stałe zobowiązania. Osobno można odkładać środki na wydatki, których termin jest znany z wyprzedzeniem, takie jak podatek. Pomocne bywa w tym wydzielone subkonto lub funkcja celów oszczędnościowych.

Płynność to nie to samo co rentowność

Nawet firma, która dobrze zarabia, może okresowo potrzebować dodatkowej gotówki. Dzieje się tak szczególnie wtedy, gdy realizuje kontrakty z odroczonym terminem płatności. Przedsiębiorstwo ponosi koszty wykonania usługi lub dostarczenia towaru, wystawia fakturę, ale na pieniądze czeka. W tym czasie nadal musi opłacać pracowników, dostawców i bieżące zobowiązania.

Rentowność nie zawsze idzie w parze z płynnością finansową. Firma może realizować wiele kontraktów i wystawiać faktury z odroczonym terminem płatności. Zanim pieniądze pojawią się na rachunku, mija czas. Dlatego tak ważne jest planowanie przepływów i odpowiednie przygotowanie się na okresy, w których firma potrzebuje więcej gotówki.
Anita Rodkiewicz-Ryżek Dyrektorka Green Finance w Erste Leasing, Erste Bank Polska

W takich sytuacjach przedsiębiorca może rozważyć różne rozwiązania, zależnie od przyczyny i skali zapotrzebowania na środki. Przy opóźnionych płatnościach pomocny może być faktoring, a finansowanie obrotowe lub kredyt w rachunku bieżącym mogą wspierać regulowanie bieżących zobowiązań. Jeśli firma planuje zakup maszyn czy urządzeń, warto natomiast przeanalizować rozwiązania leasingowe lub kredyt inwestycyjny.

Dobrze poukładane finanse pomagają nie tylko uniknąć problemów z płynnością. Pozwalają również szybciej ocenić, kiedy firma może bezpiecznie inwestować, a kiedy lepiej zachować większą rezerwę. W takich decyzjach bank może być nie tylko źródłem finansowania, ale również partnerem, który pomaga dobrać rozwiązanie do sytuacji i planów firmy.

Dobre nawyki finansowe nie wymagają rewolucji. Czasem wystarczy regularnie sprawdzać przyszłe wpływy i zobowiązania, kontrolować marżę, oddzielić pieniądze firmowe od prywatnych i odkładać środki na przewidywalne wydatki. To właśnie takie powtarzalne decyzje pomagają budować stabilność i sprawiają, że przedsiębiorca może patrzeć na rozwój biznesu z większym spokojem.